Uzaktan eğitim önlisans programları, lise mezunlarına ve çalışan yetişkinlere iki yıllık bir yükseköğretim diploması alma imkânı sunar. Türkiye’de bu alanda iki temel yol vardır: açıköğretim fakülteleri ve üniversitelerin uzaktan öğretimle yürüttüğü meslek yüksekokulu programları. Bu sayfada iki modelin genel özelliklerini, kayıt yollarını ve dikkat edilmesi gereken noktaları anlattık.
Açıköğretim ile uzaktan önlisans arasındaki fark
Açıköğretim sistemlerinde öğrenciler genellikle ders kitapları, dijital materyaller ve video içeriklerle kendi kendine çalışır; sınavlar ise belirli tarihlerde, farklı illerdeki sınav merkezlerinde yüz yüze yapılır. Türkiye’de Anadolu Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi ve Atatürk Üniversitesi bünyesinde açıköğretim sistemleri bulunur. Üniversitelerin uzaktan eğitim önlisans programlarında ise kontenjanla öğrenci alınır, dersler daha çok canlı oturumlarla yürütülür ve sınav düzeni programa göre belirlenir.
- Açıköğretim: Esnek çalışma, kitap ve dijital materyal, yüz yüze dönem sınavları.
- Uzaktan önlisans: Kontenjanlı kayıt, canlı dersler, programa özgü sınav düzeni.
Kayıt yolları
Açıköğretim programlarının bir kısmına sınavsız kayıt yapılabilirken bazı programlar ÖSYM’nin YKS sonucuna göre yerleştirme ile öğrenci alır. Üniversitelerin uzaktan önlisans programlarına ise genellikle YKS tercihleriyle yerleşilir. Hangi programın hangi yolla öğrenci aldığı ÖSYM kılavuzunda ve üniversitenin kayıt duyurusunda yer alır. Sınavla yerleşmeyi düşünüyorsanız online YKS hazırlık sayfamız yol gösterebilir.
Dersler, sınavlar ve başarı değerlendirmesi
Önlisans programlarında genellikle ara sınav ve dönem sonu sınavı ile değerlendirme yapılır; bazı derslerde ödev ve proje de not hesabına katılır. Uygulamalı derslerin nasıl yürütüleceği programın alanına göre değişir. Sınav tarihlerinin ve sınav merkezinin önceden öğrenilmesi, özellikle çalışan öğrenciler için izin planlaması açısından önemlidir.
Dikey geçiş ve sonraki adımlar
Önlisans mezunları, ÖSYM’nin dikey geçiş sınavı (DGS) ile lisans programlarına geçiş yapabilir. Açıköğretim sistemlerinde de mezuniyet sonrası lisans tamamlama imkânları bulunabilir. Lisans derecesini aldıktan sonra uzaktan eğitim yüksek lisans seçenekleri de gündeme gelebilir. Kariyer odaklı ek beceriler için online sertifika programları tamamlayıcı olabilir.
Kimler için uygundur?
- Çalıştığı için düzenli derse katılamayan lise mezunları
- Meslekte ilerlemek için diploma gereksinimi olanlar
- Farklı bir alanda ikinci bir önlisans almak isteyenler
- Örgün programın bulunduğu şehre taşınamayanlar
Kendi kendine çalışma alışkanlığı zayıfsa düzenli bir çalışma planı oluşturmak kritik önemdedir; uzaktan eğitimde verimli çalışma sayfasındaki öneriler bu konuda yardımcı olabilir.
Ücret ve masraf etkenleri
Açıköğretim ve uzaktan önlisans programlarında katkı payı veya öğrenim ücreti; öğrencinin durumu, üniversitenin türü ve program süresine göre değişir. Kitap ve materyal giderleri, sınav merkezine ulaşım gibi dolaylı masraflar da hesaba katılmalıdır.
Sık sorulan sorular
Açıköğretim diploması geçerli midir? Açıköğretim fakülteleri YÖK’e bağlı üniversitelerin birimleridir; verilen diplomalar mevzuat çerçevesinde geçerlidir.
Sınavlar online yapılıyor mu? Açıköğretim sınavları büyük ölçüde sınav merkezlerinde yüz yüze yapılır; uzaktan önlisans programlarında ise uygulama programa göre değişir.
Çalışırken önlisans tamamlanabilir mi? Evet, bu programlar büyük ölçüde çalışanların ihtiyaçları düşünülerek tasarlanır; ancak düzenli çalışma şarttır.
İlgili sayfalar: online kurs seçimi, Keçiören kurs rehberi ve Etimesgut kurs rehberi.